Wateroverlast in de Denderstreek: MOW’s standpunt en een stand van zaken

Tijdens de overstroming van begin 2024 kregen in Groot-Geraardsbergen (zestien deelgemeenten) naar schatting tien à twintig woonhuizen[1] water binnen.

Ter vergelijking: tijdens de overstromingen van november 2010 kregen in Groot-Geraardsbergen alleen al zevenhonderd huizen water binnen[2].

De huizen die nu overstroomd zijn, liggen hoofdzakelijk langsheen enkele beken[3] in Geraardsbergen[4], vaak op grote afstand van de Dender[5]. We willen erop wijzen dat er een verschil is tussen huizen die overstroomd zijn (wateroverlast) en weilanden of moerasbossen die overstromen (geen wateroverlast). Van oudsher overstroomden de bossen en weilanden in de Dendervallei.

Al decennialang pleit MOW voor een toekomstgerichte aanpak van de overstromingsproblematiek in de Dendervallei. Onder andere volgende twee punten maken daar deel van uit:

  • Leg gedempte oude meanders van de Dender terug open.  Tussen Deux-Acren en Ninove is de Dender nu nog slechts ca. 22 km lang; vroeger, voor de rechttrekkingen en dempingen was de Dender met zijn zijtakken samen ca. 29 km lang. Laat de Dender opnieuw spontaan meanderen en stromen. Nu is de Dender stilstaand water tijdens het grootste deel van het jaar.  
  • Hou het water meer vast (voor bewoning: voorzie infiltratie en ontharding; voor de landbouw: doe veel meer aan erosiebestrijding[6]).

 

Het stokpaardje en tegelijk de stok om mee te slaan: stuwsluizen

Milieufront Omer Wattez (MOW) werd met de vinger gewezen omdat het bezwaar en beroep aantekende tegen de plannen en de vergunningen van de nv De Vlaamse Waterweg om het stuwsluiscomplex in Geraardsbergen te vernieuwen.

Over de impact van nieuwe versus oude stuwen op de reductie van de wateroverlast  circuleren heel wat foutieve berichten.

In ‘De Standaard’ van 6 januari zegt bevoegd minister Lydia Peeters nu zelf over de stuwsluizen: “Zelfs als alle stuwen vernieuwd waren, hadden die geen soelaas gebracht. Akkoord, ze moeten aangepakt worden. Maar we moeten gewoon nog veel meer doen. In Wallonië zitten ze ook niet met droge voeten.”

Bouwen in overstromingsgebied

MOW voert jaar na jaar (juridische) acties tegen het verlenen van nieuwe bouw- of verkavelingsvergunningen in overstromingsgevoelig gebied. Zo wist MOW de voorbije decennia alles tezamen meer dan tien hectaren overstromingsgebied te vrijwaren van bebouwing in Geraardsbergen alleen al.

 

Meer lezen? Check dan dit artikel van Apache.

 

[1] Mogelijks waren er daarnaast ook nog huizen die water in de kelder binnen kregen.

Daarnaast waren er een aantal huizen die geen water binnenkregen dankzij zandzakjes.

[2] https://www.nieuwsblad.be/cnt/md3295nr

[3] Enkele woningen in de Gemeentestraat langsheen de Molenbeek te Goeferdinge, 2,5km verder mondt deze Molenbeek uit in de Dender.

Iets minder dan 10 woningen in de Jan De Coomanstraat te Zandbergen, langsheen een andere Molenbeek die 600 meter verder in de Dender uitmondt. Die overstroomde zone langs die Molenbeek is afgescheiden van de Dendervallei door een spoorwegberm.

Mogelijk kregen ook nog enkele woningen in de Beekstraat te Zandbergen die liggen in de vallei van diezelfde Molenbeek ook water binnen; die woningen liggen nog verder van de Dender.

Mogelijks kreeg de enige woning in de Nedermeersen (Geraardsbergen stad) ook opnieuw water binnen.

[4] Ook bv. in Ninove zijn er vooral langs beken enkele huizen overstroomd.

[5] In de Dendervallei zijn moerasbossen, graslanden en akkers overstroomd (wat normaal is, maar geen wateroverlast betekent) en ook delen van het recreatiedomein de Gavers, waar de schade veel minder groot was dan bij de overstroming van 2010.

[6] Uit een jarenlange metingen in een beek in de Vlaamse Ardennen bleek dat de erosie aldaar met een factor 40 is toegenomen tussen begin de jaren 70 en 2000. Dit is vooral te wijten aan de omzetting van weiland naar akkers op steile gronden. Dit zal voor alle andere beken in de Vlaamse Ardennen niet veel anders zijn.